Η μεταμόσχευση κερατοειδούς (ή κερατοπλαστική) είναι μια χειρουργική επέμβαση κατά την οποία ο κατεστραμμένος ή θολός ιστός του κερατοειδούς αντικαθίσταται από υγιή ιστό δότη. Ανάλογα με το πρόβλημα, η επέμβαση μπορεί να αφορά ολόκληρο το πάχος του κερατοειδούς ή μόνο ορισμένα στρώματά του.
Η μεταμόσχευση κερατοειδούς είναι από τις πιο συχνές επεμβάσεις μεταμόσχευσης και από τις πιο επιτυχείς.
Η Dr. Ξανθοπούλου, Επικεφαλής του Τμήματος Κερατοειδούς της Οφθαλμολογικής Κλινικής 401 ΓΣΝΑ, ειδικεύεται στις μεταμοσχεύσεις κερατοειδούς και έχει μετεκπαιδευτεί στην χειρουργική του Κερατοειδούς και του Πρόσθιου Ημιμορίου του Οφθαλμού σε εξειδικευμένη κλινική Μεταμοσχεύσεων Κερατοειδούς στο Ηνωμένο Βασίλειο όπου έχει πραγματοποιήσει εκατοντάδες μεταμοσχεύσεις κερατοειδούς.
Κερατοειδής ονομάζεται ο πρόσθιος διαφανής χιτώνας του ματιού που διαθλά το φως στον αμφιβληστροειδή χιτώνα στο πίσω μέρος του οφθαλμού. Κάθε πάθηση που επηρεάζει τον κερατοειδή ή αλλοίωση στην καθαρότητα ή καμπυλότητά του επηρεάζει και την ευκρίνεια της όρασης.
Ο κερατοειδής έχει διττή χρησιμότητα:
Η μεταμόσχευση προτείνεται όταν η όραση δεν μπορεί να διορθωθεί με γυαλιά ή φακούς επαφής, ή όταν το οίδημα και οι ουλές προκαλούν πόνο. Οι κυριότερες αιτίες περιλαμβάνουν:
Η μέθοδος μεταμόσχευσης κερατοειδούς που θα επιλεγεί από την χειρουργό εξαρτάται από τα διαγνωστικά ευρήματα, την κατάσταση του κερατοειδή και τα αίτια της βλάβης. Η σύγχρονη οφθαλμολογία τείνει προς τις στρωματικές μεταμοσχεύσεις, όπου αλλάζουμε μόνο το κομμάτι που νοσεί, μειώνοντας τις πιθανότητες απόρριψης.
Τα μοσχεύματα προέρχονται από, πιστοποιημένες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τράπεζες οφθαλμών έπειτα από αυστηρό και πλήρη έλεγχο. Στις περισσότερες των περιπτώσεων δεν απαιτείται έλεγχος ιστοσυμβατότητας.
Μια από τις πιο καινοτόμες και απαιτητικές επεμβάσεις στην Οφθαλμοχειρουργική, η Ενδοθηλιακή Κερατοπλαστική (DSEK & DMEK) είναι η μέθοδος όπου αντικαθιστούμε μόνο το εσωτερικό, μονήρες στρώμα κυττάρων του κερατοειδούς (το ενδοθήλιο), το οποίο είναι υπεύθυνο για τη διαύγειά του. Αν ο κερατοειδής σας μοιάζει με θολό τζάμι λόγω οιδήματος, αλλά η εξωτερική του επιφάνεια είναι υγιής, τότε αυτές οι τεχνικές είναι η ιδανική λύση.
Σε αντίθεση με τις άλλες μεθόδους, εδώ δεν ανοίγουμε “παράθυρο” στον κερατοειδή, αλλά η χειρουργός αντικαθιστά μόνο την εσωτερική στοιβάδα του κερατοειδούς αφήνοντας άθικτο το υγιές πρόσθιο τμήμα του πάσχοντος κερατοειδούς. Πραγματοποιείται μέσω μικρών παράπλευρων τομών και απαιτεί μικρότερο αριθμό ραμμάτων καθώς το μόσχευμα δεν συρράπτεται αλλά τοποθετείται με αέρα υπό πίεση.
Διαρκεί 1 ώρα, γίνεται με τοπική αναισθησία και η μετεγχειρητική αγωγή παραμένει ίδια.
Ανάμεσα στα πλεονεκτήματα της μεθόδου:
Η Πρόσθια Στρωματική Κερατοπλαστική θεωρείται η πιο εξελιγμένη μέθοδος για παθήσεις που επηρεάζουν τα εξωτερικά και μεσαία στρώματα του κερατοειδούς, αφήνοντας ανέπαφο το υγιές εσωτερικό στρώμα του ασθενούς (το ενδοθήλιο). Σε αντίθεση με τη διαμπερή μεταμόσχευση, εδώ δεν αντικαθιστούμε όλα τα στρώματα, αλλά μόνο αυτά που έχουν υποστεί βλάβη.
Αυτή η μέθοδος είναι τεχνικά πιο απαιτητική από την ολική μεταμόσχευση. Η χειρουργός αντικαθιστά μόνο το πρόσθιο τμήμα του πάσχοντος κερατοειδή διατηρώντας την εσωτερική στοιβάδα (ενδοθήλιο). Πραγματοποιείται σε παθήσεις ή τραύματα που το ενδοθήλιο είναι άθικτο / υγιές, διαρκεί 1,5 ώρα και πάλι η μετεγχειρητική αγωγή είναι ήπια, με αντιβιοτικά και κορτιζονούχα κολλύρια χωρίς να χρειάζεται συστηματική χρήση ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων.
Ανάμεσα στα πλεονεκτήματα της μεθόδου:
Πότε επιλέγεται
Η στρωματική κερατοπλαστική εφαρμόζεται όταν το εσωτερικό στρώμα του ματιού λειτουργεί τέλεια, αλλά το “σώμα” του κερατοειδούς είναι προβληματικό:
Η Διαμπερής Κερατοπλαστική (Penetrating Keratoplasty – PK) αποτελεί την κλασική μέθοδο μεταμόσχευσης, κατά την οποία αντικαθίσταται ολόκληρο το πάχος του κεντρικού κερατοειδούς (και τα πέντε στρώματα) με υγιές μόσχευμα από δότη. Παρόλο που οι νεότερες τεχνικές (DMEK/DALK) κερδίζουν έδαφος, η διαμπερής παραμένει η ενδεδειγμένη επιλογή όταν όλες οι στοιβάδες του κερατοειδούς έχουν υποστεί βλάβη.
Η χειρουργός, με μηχανικά μέσα, αφαιρεί το κεντρικό τμήμα του κατεστραμμένου κερατοειδούς και τον αντικαθιστά με ένα υγιές ίδιου σχήματος. Πραγματοποιείται με γενική αναισθησία, διαρκεί 1 ώρα και η μετεγχειρητική αγωγή είναι ήπια, με αντιβιοτικά και κορτιζονούχα κολλύρια χωρίς να χρειάζεται συνήθως συστηματική χρήση ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων.
Πότε επιλέγεται η Ολική Μεταμόσχευση
Η μέθοδος αυτή προτιμάται στις εξής περιπτώσεις:
Επικοινωνήστε με την Ιατρό με όποιον τρόπο σας εξυπηρετεί:
Η οπτική οξύτητα βελτιώνεται σε διάστημα αρκετών μηνών καθώς ο κερατοειδής επουλώνεται αργά ενώ χρησιμοποιείται ιατρική αγωγή ώστε να αποφευχθεί η απόρριψη του μοσχεύματος. Στις ενδοθηλιακές επεμβάσεις παίρνει λίγες εβδομάδες, ενώ στη διαμπερή μπορεί να χρειαστούν μήνες ή και χρόνος για το τελικό αποτέλεσμα.
Η βιωσιμότητα των μοσχευμάτων κερατοειδούς είναι 15 με 20 έτη, με περιπτώσεις που διαρκούν παραπάνω. Όταν τα μοσχεύματα αποτυγχάνουν οφείλεται τότε στην γήρανση (απώλεια των ενδοθηλιακών κυττάρων) είτε στην απόρριψη από τον οργανισμό.
Οι αυξημένες πιθανότητες απόρριψης οφείλονται σε φλεγμονώδεις παθήσεις και η φλεγμονή την ώρα του χειρουργείου περιορίζει σημαντικά τα ποσοστά επιτυχίας και για αυτό πριν από κάθε επέμβαση μεταμόσχευσης κερατοειδούς, είναι σημαντικό να καταστέλλεται οποιαδήποτε φλεγμονή προϋπάρχει στην επιφάνεια ή στο εσωτερικό του ματιού.
Οι μελέτες έχουν δείξει πως υπάρχει σοβαρή μείωση της πιθανότητας απόρριψης του μοσχεύματος επιτυγχάνεται και με την αντιφλεγμονώδη θεραπεία πέραν των 12 μηνών από την επέμβαση.
Τα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.
